Այգեպտղաբուծության և բույսերի պաշտպանության ամբիոն

Մանվելյան Արմինե

գյուղ.գիտ.թեկնածու, դոցենտ

Ամբիոնի վարիչ

Հետադարձ կապ

  • ՀՀ, Երևան, 0009, Տերյան 74
    ՀԱԱՀ, I մասնաշենք, 342, 242 սենյակներ
  • (+37412) 58 11 03, ներքին՝ 2-36, 4-87, 3-94
  • armjes77@mail.ru

Երևանի պետական համալսարանից 1930 թվին նորաստեղծ Գյուղատնտեսական ինստիտուտ է տեղափոխվել խաղողագործության ամբիոնը, որը ԵՊՀ-ի կազմում հիմնադրվել էր 1927թ.-ին: Պտղաբուծության և բույսերի պաշտպանության ամբիոնները կազմավորվել են 1933 թվին Գյուղատնտեսական ինստիտուտում:

1947թ. այգեգործության ամբիոնը միավորվել է խաղողի և պտղի վերամշակման ամբիոնի հետ ու վերանվանվել այգեգինեգործության ամբիոն: Հայկական գյուղատնտեսական ակադեմիայի կազմավորվելուց հետո` 1994 թ., խաղողագործության, պտղաբուծության և բանջարաբուծության ամբիոնները միավորվել են, իսկ 1997թ. այն վերակազմավորվել է այգեպտղաբուծության և բույսերի պաշտպանության ամբիոնի:

2013-2019 թթ. ամբիոնը ղեկավարել է գ.գ.թ., դոցենտ` Ա.Ջ.Տեր-Գրիգորյանը: 2019 թ. ամբիոնը ղեկավարում է դոցենտ Ա. Մանվելյանը:
Ամբիոնը պատրաստում է բույսերի պաշտպանության, խաղողագործության, պտղաբուծության, սորտագիտության ու սելեկցիայի բնագավառների բարձր որակավորմամբ մասնագետներ: Ամբիոնի աշխատակիցների կողմից հրատարակվել է ավելի քան հազար գիտական հոդված, գիտագործնական նշանակության բազմաթիվ գրքույկներ, դասագրքեր, ուսումնական ձեռնարկներ, մենագրություններ:
ՀԱԱՀ-ում գործում է խաղողագործության և պտղաբուծության գիտահետազոտական լաբորատորիան, որը հիմնադրել է պրոֆեսոր Պ.Կ. Այվազյանը, ով 1970-2008թթ. ղեկավարել է այն: Ստեղծվել է խաղողի հարուստ հիբրիդային ֆոնդ, որն ընդգրկում է 35 հազար սերմնաբույս և 550 էլիտային հիբրիդ:
Ամբիոնի աշխատակիցների կողմից ստեղծվել է 24 սեղանի, համապիտանի և տեխնիկական տարբեր ժամկետներում հասունացող խաղողի նոր սելեկցիոն սորտ (հեղինակներ` պրոֆեսորներ Պ.Կ. Այվազյան և Գ.Պ. Այվազյան):

Դոցենտ Գ.Ս. Սանթրոսյանի համահեղինակությամբ ստացվել է ծիրանենու երեք նոր սելեկցիոն սորտ: Ամբիոնում աշխատանքներ են տարվում խաղողի վազի ձևավորման նոր համակարգերի մշակման, սորտային տարբերակված ագրոտեխնիկա մշակելու ուղղությամբ, ծիրանենու այգիներում մշակության նոր տեխնոլոգիաների և սորտերի նկարագրման ու դասակարգման համակարգի ներդրման, ՀՀ հացահատիկային մշակաբույսերի դաշտերում ֆիտոսանիտարական փորձաքննության իրականացման, վնասակար օրգանիզմների տեսակային կազմի բացահայտման, քարտեզագրման, խաղողի վազի, պտղատուների և բանջարային մշակաբույսերի հիվանդությունների և վնասատուների առանձնահատկությունների ուսումնասիրման և պայքարի մշակման վերաբերյալ:

Ամբիոնը համագործակցում է ՄԱԿ-ի Պարենի և գյուղատնտեսության կազմակերպության, Ֆրանսիայի Օռլեանի համալսարանի, Կրասնոդարի մարզի Ղրիմսկ քաղաքի սելեկցիոն փորձարարական կայանի, ՀՀ ԳՆ տարբեր ստորաբաժանումների, ֆերմերային տնտեսությունների և անհատ հողօգտագործողների հետ: Ամբիոնի աշխատակիցները մասնակցում են հանրապետության տարբեր մարզերում իրականացվող մասնագիտական խորհրդատվական աշխատանքներին:
Ամբիոնում գիտական աշխատանքներ են կատարում տարբեր մասնագիտությունների գծով ասպիրանտներ և հայցորդներ: Հետևողական աշխատանք է տարվում նաև ուսանողների գիտական հետազոտությունների կազմակերպման ուղղությամբ:

Ամբիոնի դասախոսական և ուսումնաօժանդակ կազմը

  1. Տեր-Գրիգորյան Արմենակ Ջալլադի – գ.գ.թ., դոցենտ
  2. Սանթրոսյան Գագիկ Սերյոժայի – գ.գ.թ., դոցենտ
  3. Օհանյան Արտեմ Իոսիֆի – գ.գ.թ., դոցենտ
  4. Հովհաննիսյան Արա Ռաֆիկի – գ.գ.թ., դոցենտ
  5. Ավագյան Գայանե Վարուժանի – գ.գ.թ., դոցենտ
  6. Գաբրիելյան Գայանե Սարդարի – գ.գ.թ., դոցենտ
  7. Մուրադյան Արամայիս Կառլենի – գ.գ.թ., դասախոս
  8. Ստեփանյան Էթերի Ռաֆիկի – գ.գ.թ., դասախոս
  9. Գրիգորյան Բելլա Արկադիի – գ.գ.թ., ասիստենտ
  10. Ղազարյան Մարգարիտ Հակոբի – ասիստենտ
  11. Ավագյան Ինեսա Արմենի – ասիստենտ
  12. Սարգսյան Լուսինե Խաչիկի – ասիստենտ
  13. Ասատրյան Սամվել Սիմոնի – ասիստենտ
  14. Ամիրյան Քրիստինա Ռոբերտի – ասիստենտ
  15. Ղահրամանյան Անահիտ Պողոսի – ասիստենտ
  16. Աֆյան Ռոզա Նիկոլայի – 1-ին կարգի լաբորանտ
  17. Սիմոնյան Սուսաննա Սամվելի – 1-ին կարգի լաբորանտ

Դասավանդվող առարկաները

Այգեպտղաբուծություն
Պտղաբուծություն
Պտղահատապտղային բույսերի մշակությունը պաշտպանված գրունտում
Խաղողագործություն, պտղաբուծություն
Խաղողագործություն
Խաղողագործություն սորտագիտության հիմունքներով
Ընդհանուր էնտոմոլոգիա
Գյուղատնտեսական էնտոմոլոգիա
Ընդհանուր ֆիտոպաթոլոգիա
Անտառային բույսերի պաշտպանություն
Բույսերի քիմիական պաշտպանություն
Բուսասանիտարական փորձաքննություն, սերտիֆիկացում և կարանտին վերահսկողություն
Շերամապահություն
Բույսերի իմունիտետ
Բույսերի կենսաբանական պաշտպանություն
Վնասակար տզեր նեմատոդներ կրծողներ
Վնասատուների և հիվանդությունների զարգացման կանխատեսում